Deregulacja egzekucji z nieruchomości – co się zmieniło?
Egzekucja komornicza z nieruchomości została objęta nowymi zmianami w Kodeksie postępowania cywilnego, które weszły w życie 5 grudnia. Nowe regulacje wprowadzają licytację elektroniczną jako podstawową formę sprzedaży nieruchomości w toku egzekucji. Wcześniej standardem była tradycyjna licytacja publiczna, która wciąż jest możliwa, o ile wierzyciel złożył stosowny wniosek o przeprowadzenie tradycyjnej licytacji publicznej.
Priorytetowe licytacje elektroniczne
Nowelizacja stanowi kolejny etap rozwoju systemu elektronicznych licytacji komorniczych. Już w 2017 r. wprowadzono możliwość sprzedaży ruchomości, takich jak samochody, w formie online. Następnie we wrześniu 2021 r. do Kodeksu postępowania cywilnego dodano przepisy umożliwiające elektroniczne licytacje nieruchomości, jednak wówczas mogły się one odbywać wyłącznie na wniosek wierzyciela. W praktyce oznaczało to, że brak takiego wniosku skutkował przeprowadzeniem tradycyjnej licytacji publicznej. Zmiany, które weszły w życie w piątek, odwracają tę zasadę, nadając pierwszeństwo licytacjom elektronicznym.
Obecnie to właśnie ta forma sprzedaży jest standardem, a licytacja publiczna odbywa się tylko wtedy, gdy wierzyciel zgłosi takie żądanie na odpowiednim etapie postępowania. W przypadku egzekucji prowadzonej na rzecz kilku wierzycieli, prawo do złożenia takiego wniosku przysługuje każdemu z nich.
Licytacja publiczna od teraz tylko na wniosek wierzyciela
Po wprowadzonych zmianach licytacja publiczna jest przeprowadzana wyłącznie wtedy, gdy zażąda tego wierzyciel, lub w przypadku egzekucji prowadzonej na rzecz kilku podmiotów, na wniosek przynajmniej jednego z wierzycieli. Nowelizacja została przygotowana w Ministerstwie Sprawiedliwości jako element szerszego pakietu deregulacyjnego. Sejm uchwalił ją we wrześniu, a na początku października przyjął poprawki zaproponowane przez Senat, po czym ustawa trafiła do podpisu prezydenta Karola Nawrockiego, który zdecydował się ją podpisać pod koniec października.
Do postępowań egzekucyjnych z nieruchomości wszczętych przed wejściem zmian w życie nadal stosowane będą dotychczasowe przepisy. Z kolei w lutym zacznie obowiązywać ostatni przepis nowelizacji, dotyczący zwolnienia z obowiązku wpłacania rękojmi w licytacjach elektronicznych, którego wejście w życie odroczono na wniosek Krajowej Rady Komorniczej, ze względu na konieczność dostosowania systemów informatycznych.
E-licytacje nieruchomości
System e-licytacji dla komorników działa od 2020 r. i został stworzony na zlecenie Krajowej Rady Komorniczej, umożliwiając prowadzenie aukcji online zajętych w egzekucji ruchomości i nieruchomości. W ciągu pierwszych pięciu lat przez portal sprzedano majątek o wartości przekraczającej miliard złotych, co pokazuje szybkie upowszechnienie tej formy sprzedaży. Dla kupujących oznacza to wyraźne korzyści, gdyż nie trzeba podróżować do sądu w innym mieście, bo portal daje dostęp do większej liczby ofert i umożliwia licytowanie z dowolnego miejsca. Potrzebne jest jedynie założenie konta w systemie i wpłacenie rękojmi, co ułatwia uczestnictwo inwestorom z całej Polski.